Normen, waarden en ander gespuis

Posted on 18 januari 2016

Wat is dat toch, dat wij mensen (en dan generaliseer ik maar een klein beetje), na het lezen van een kort stukje tekst in de krant of op internet, direct onze mening daarover klaar hebben. We weten gelijk dat we het er wel of, vaker nog, niet mee eens zijn. Dat het belachelijk, onorthodox, afkeurenswaardig is.

Schuldig

Ik maak me er ook ‘schuldig’ aan én ik maak me er ‘schuldig’ aan dat ik mensen (ver)oordeel om het feit dat ze oordelen over een paar zinnen tekst, terwijl ze het hele verhaal erachter niet weten. Ik heb, net als anderen, mijn normen en waarden en daar hang ik alles aan op. Of ik iets mooi of lelijk, leuk of vervelend, toelaatbaar of ‘echt niet kunnen’ vind. En ik weet dat dat niet reëel is, ik weet dat ik niet kan oordelen over een situatie, tenzij ik er zelf in zit. En dan nog …

Vragen en antwoorden

Ik loop dus tegen een paar dingen in mezelf aan, namelijk:

  • Waar komen die normen en waarden eigenlijk vandaan?

  • Zijn het wel MIJN normen en waarden?

  • Wie zegt dat een verhaal waar is? Begrijp ik wel wat er staat?

  • Is de waarheid van de ander ook MIJN waarheid?

En dit is hoe ik deze vragen beantwoord:

  • Normen en waarden zijn vooral cultureel bepaald, met het geloof als aanvoerder

  • Achter sommige normen en waarden kan ik helemaal staan en die heb ik tot MIJN normen en waarden gemaakt, maar de meesten heb ik nog nooit tegen het licht gehouden om te zien of ik het ermee eens ben. Dat zijn dus niet MIJN normen en waarden, maar ik laat me er wel door leiden (lijden).

  • Ik kan alleen maar vertrouwen op mijn gevoel en mijn ‘gezond’ verstand om in te schatten of ik een verhaal voor waar aan wil nemen en of ik begrijp wat er staat, maar dat is erg subjectief.

  • De waarheid is ook MIJN waarheid als het overeenkomt met ‘mijn’ normen en waarden. Zodra het verhaal daarvan afwijkt, is het niet meer mijn waarheid, kan ik het er niet mee eens zijn en (ver)oordeel ik het.

Perspectief

Gelukkig lukt het me steeds vaker om uit het oordeel te blijven en te bedenken dat er heel veel meer kanten aan het verhaal zitten. Dat ik het ermee eens zou zijn als ik in de ene rol zit en er mee oneens als ik in een andere rol zit.

Om maar even een voorbeeld te noemen:
Als ik degene ben van wie gestolen word, baal ik als een stekker. Als ik degene ben die geen geld of ruilmiddelen heeft om eten te kopen en er geen andere manier is om er aan te komen, dan zal ik stelen.

Zo bepaalt ieder mens steeds weer vanuit zijn eigen unieke situatie hoe hij in die situatie zal handelen en dat die handeling, voor dat moment, de juiste is.
Als die handeling schadelijk lijkt voor iemand anders, is dit moeilijk te accepteren.
Mijn uitdaging is om juist als het voor mij moeilijk te begrijpen/accepteren is, ‘mijn’ normen en waarden even opzij te zetten, vragen te stellen en vanuit m’n hart naar die persoon te luisteren.

Hoe zit dat met jou?

Geef een reactie

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.